Call: 0243 793 0074 - 0969 607 859

Mỹ áp thuế 'sốc' đối với thép: thêm một cảnh báo trong việc chống gian lận, giả mạo xuất xứ

(Daiphuc Corp) - Trao đổi xung quanh câu chuyện Mỹ áp thuế cao đối với thép cán nguội và thép chống ăn mòn xuất khẩu từ Việt Nam, chuyên gia kinh tế TS Nguyễn Minh Phong nhấn mạnh, vụ việc này gây ra tổn thất về tài chính, uy tín rất lớn cho ngành Thép và các mặt hàng xuất khẩu khác của Việt Nam.
Thưa ông, vừa qua, Mỹ đã quyết định áp mức thuế lên đến 456% đối với thép cán nguội (CRS) và thép chống ăn mòn (CORE) xuất khẩu từ Việt Nam sử dụng nguyên liệu thép cán nóng nhập khẩu từ Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc. Ông đánh giá như thế nào về sự việc này?

 
Sự việc này rất đáng tiếc nhưng không có gì ngạc nhiên, bởi trước đó chúng ta đã có rất nhiều tiền lệ, cảnh báo. Từ năm ngoái, Việt Nam đã có dấu hiệu trở thành điểm trung chuyển của hàng hóa gian lận khi mà cơ quan hải quan đã phát hiện ra nhiều vụ việc có dấu hiệu nhập khẩu hàng hóa thành phẩm, bán thành phẩm từ nước ngoài về Việt Nam để giả mạo xuất xứ xuất đi và các nước khác. Điển hình như vụ buôn lậu gần 2 tỷ USD nhôm tại Vũng Tàu. Đây được coi là hành vi tội phạm hình sự cần xử lý trong việc ngăn chặn tình trạng gian lận, mượn xuất xứ và né thuế trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Tiếp đó là vụ việc ở cấp độ cao hơn bị phát hiện, gây chấn động, “núi” nhôm Trung Quốc lên đến 1,8 triệu tấn, trị giá tới khoảng 4,3 tỷ USD “đội lốt” hàng Việt định xuất sang Mỹ và các nước khác.
 
Bên cạnh đó, trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa các nước đang diễn ra, trước nguy cơ bị mượn đường và hàng hóa nước ngoài lợi dụng để đội lốt, giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu sang các nước đối tác trong các FTA mà Việt Nam là thành viên để hưởng thuế suất ưu đãi, Chính phủ Việt Nam đã có những chỉ đạo quyết liệt và sát sao tới các cơ quan chức năng, các bên có liên quan về vấn đề này. 
 
Thêm vào đó, ngày 4/7/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 824 phê duyệt Đề án tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ. Trong đó, yêu cầu nhiệm vụ, giải pháp nhằm tăng cường quản lý nhà nước với hoạt động xuất nhập khẩu, đầu tư nước ngoài, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ.
 
Như vậy, tuy đã có nhiều tiền lệ, đã có cảnh báo trước nhưng vẫn để xảy ra việc thép bị áp thuế cao. Điều đó chứng tỏ tình trạng gian lận xuất xứ, “mượn đường” xuất khẩu diễn ra thời gian qua chưa được xử lý triệt để. 
 
Mặt khác, sự việc cũng chứng tỏ, thời gian qua, chúng ta chưa chứng minh cho Mỹ thấy được rằng, sản phẩm thép xuất khẩu sang thị trường này không gian lận xuất xứ.
 
Có thể đây chưa phải là lần cuối cùng sản phẩm hàng hóa xuất khẩu Việt Nam bị Mỹ áp thuế, nên cơ quan quản lý nhà nước các ngành hàng và các DN xuất khẩu cần coi đây là bài học cảnh báo trong việc chống gian lận, giả mạo xuất xứ.
 
Việc thép cán nguội và thép chống ăn mòn bị Mỹ áp thuế “sốc” do không chứng minh được xuất xứ của nguyên liệu sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với mặt hàng thép nói riêng và hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam nói chung, thưa ông?

Có thể thấy, việc áp thuế thép cán nguội và thép chống ăn mòn vừa qua gây ra tổn thất về tài chính, uy tín rất lớn cho ngành thép Việt. Cụ thể, đầu tiên là gây tổn thất nặng nề đến ngành hàng đang bị áp thuế mà đúng là hàng “xịn” của Việt Nam tại Mỹ. Bên cạnh đó, những mặt hàng đang mượn đường xuất khẩu của Việt Nam một cách bất hợp pháp là bị thiệt hại nặng nhất.
 
 

Hơn thế nữa, vụ việc áp thuế đối với thép cán nguội và thép chống ăn mòn vừa qua làm ảnh hưởng đến uy tín của hàng hóa Việt Nam tại thị trường Mỹ cũng như các thị trường khác trên thế giới. Đồng thời, đưa tất cả mặt hàng thép khác cũng như hàng hóa Việt Nam vào thế bị “vạ lây” tại tất cả các nước nhập khẩu. 
 
Trong sự việc này, một số chuyên gia cho rằng, chúng ta có thể khởi kiện lên WTO để bảo vệ quyền lợi cho sản phẩm thép. Ông nhận định như thế nào về việc này?

Nếu khởi kiện thì chúng ta cần phải chứng minh được nguồn gốc thép xuất khẩu là của Việt Nam. Các cơ quan chức năng, hiệp hội và DN cần tính toán các thông số cụ thể về số lượng thép xuất khẩu, năng lực sản xuất của ngành thép Việt Nam là bao nhiêu và đánh giá đúng để biết rõ là mình có bị oan hay không rồi mới quyết định khởi kiện. 
 
Cần lưu ý là khi đưa ra quyết định áp thuế đối với bất cứ mặt hàng nào Mỹ đã có đủ bằng chứng thông qua quá trình nghiên cứu nhiều năm về công suất sản xuất, nguồn nguyên liệu và thành phẩm hàng hóa ở đâu. Đối với thép cũng vậy. Do đó, phải thận trọng, tránh trường hợp đi kiện hộ người khác và nuôi dưỡng xu hướng làm ăn dối trá, chưa kể thiệt hại về tài chính đi kiện và nếu thua còn mang tiếng hơn.
 
Một trong những thách thức doanh nghiệp Việt phải đối mặt trong bối cảnh hội nhập là không đáp ứng được quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan và tình trạng gian lận xuất xứ hàng hóa. Theo ông, Nhà nước và doanh nghiệp cần có hướng đi như thế nào để vượt qua thách thức này?

Để tháo gỡ thách thức về mặt xuất xứ thì trước hết DN phải chủ động có sự chuẩn bị chứng cứ để chứng minh được tính hợp pháp về tài liệu, hóa đơn mua sắm. 
 
Chúng ta đều biết, trong các FTA Việt Nam đang tham gia hiện nay có điểm hay là các DN được phép tự đăng ký, tự khai xuất xứ cho hàng hóa xuất khẩu. Do đó, chỉ trong trường hợp có nghi ngờ thì DN mới bị yêu cầu phải chứng minh. Tuy nhiên, nếu DN cứ lạm dụng vào quy định này mà không có sự chuẩn bị về giấy tờ thì đến khi cần chứng minh mới cuống cuồng lo liệu thì sẽ rất dễ bị mang tiếng oan, tình ngay lý gian, hoặc bỏ lỡ nhiều thời cơ. 
 
Bên cạnh đó, để ngăn chặn tình trạng “mượn đường” xuất khẩu thì có hai nhóm giải pháp cụ thể. Thứ nhất, DN phải hết sức tự giác, tránh việc vì lợi ích nhóm, lợi ích cá nhân mà làm hại đến lợi ích chung của đất nước. 
 
Thứ hai, nhà nước phải có chính sách, trong đó đặc biệt phải đề ta những cơ sở pháp lý rõ ràng, thế nào là “mượn đường”, giả mạo xuất xứ để có chế tài xử phạt nghiêm minh, đủ sức răn đe đối với các đối tượng vi phạm.
 
Xin cảm ơn ông! 
Theo Thời báo Tài chính (Bộ Tài chính) 

Tags:
 

Chia sẻ bài viết: 


Bài viết khác:

Cập nhật nội dung tại dự thảo nghị định gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất

Thị trường thép Việt Nam tháng 2 và 2 tháng năm 2020

DN bị ảnh hưởng Covid-19 được chậm nộp 5 tháng thuế GTGT, tiền thuê đất

Canada tiếp tục áp thuế chống bán phá giá ống dẫn dầu Việt Nam?

Ngăn chặn gian lận xuất xứ hàng hóa: Bộ Công Thương hành động kịp thời

Đức phạt 3 tập đoàn vì thông đồng định giá sản phẩm thép tấm

Triển vọng ngành nhựa 2017: Giá hạt nhựa PE, hạt nhựa PP, hạt nhựa PVC

Dự báo tăng trưởng ngành thép đạt 12% trong năm nay

Giá thép liên tục tăng: Chuẩn bị đợt tăng giá mới

Báo cáo thị trường hạt nhựa 2 tuần từ 28/8/2017 đến 09/9/2017

TRIỂN VỌNG NGÀNH NHỰA NĂM 2017

Hạt nhựa